Afgelopen vrijdag 31 oktober kwam de Nieuwsbrief Textielfestival uit en daar stond helaas een storende fout in. Bij de Texwalks staat dat die georganiseerd worden samen met de VVV en dat klopt niet. De wandelingen worden gemaakt in samenwerking met, en gegids door, het Gilde Amersfoort! Sorry Gilde Amersfoort voor deze uitglijer, maar het is ook een prima gelegenheid om wat meer te vertellen over jullie en de Texwalks!

Gilde Amersfoort

Gilde Amersfoort is een vrijwilligersorganisatie in Amersfoort. Het Gilde kan zichzelf bedruipen en ontvangt geen subsidie.

Belangrijkste activiteit van het Gilde zijn rondleidingen: stadswandelingen, torenbeklimmingen en fietstochten. De organisatie beschikt over zo’n 80 gidsen. Het Gilde organiseert onder andere lezingen en intervisiebijeenkomsten voor haar gidsen. Maar de gidsen bezorgen iedereen uiteraard ook een leuk dagje uit, met interessante verhalen over Amersfoort, de stad en haar bewoners.

Ze gidsen stadswandelingen en torenbeklimmingen, en op afspraak kun je met hen een themawandeling doen door Amersfoort. Nou, en dat is precies wat we gaan doen met de Texwalks!

Naast de stadswandelingen heeft het Gilde ook het project Samenspraak. De organisatie heeft enkele tientallen taalmaatjes die nieuwkomers in de stad helpen om op een laagdrempelige manier de Nederlandse taal beter te leren spreken. Het Gilde stelt vanuit de opbrengsten van de rondleidingen geld beschikbaar voor dit project.

Gilde Amersfoort is aangesloten bij de landelijke brancheorganisatie Gilde Nederland. Dit is de overkoepelende organisatie van een groot aantal Gilden in Nederland.

Textiel in Amersfoort

De gidsen van het Gilde publiceren online ‘Stadsweetje’-s over Amersfoort. Heel leuk en interessant!  De meest recente gaat over ‘Het hemelgat in de St Joriskerk’. Nou dat is de plek waar het Textielfestival volgend jaar  heel veel activiteiten heeft! Maar het gaat ook over een wolvenplaag in de stad in 1592! En over de Amersfoortse Zwaan, een klein kerkje in het hart van het centrum waar op het dak een torentje staat met een windvaan, in de vorm van een gouden zwaan!

Ze weten bij het Gilde natuurlijk ook heel veel over de textielgeschiedenis van Amersfoort. Daarom hebben we ze ook gevraagd om de Texwalks te verzorgen. Hieronder vast de tekst van een ‘Stadsweetje’ over de textielgeschiedenis om een tipje van de sluier op te lichten!

“Al in de 14e eeuw waren lakens, lappen stof gemaakt van wol en vlas (linnen), een normaal verschijnsel op de Amersfoortse markten. Daarvan kon kleding worden gemaakt en dat kwam natuurlijk goed van pas: anders dan nu droegen burgers vrijwel altijd lokaal gemaakte kleding. Met ups en downs bleven de textielproductie en -handel verscheidene eeuwen bestaan en verschaften velen werk. Het is dan ook logisch dat het stadsbestuur veel moeite deed om ondernemers in die sector naar de stad te lokken, want om laken te produceren waren er vele handen nodig. 

De Amersfoorters in de lakenproductie deden hun werk in één van de zestien benodigde beroepsgroepen om laken te kunnen maken. Er bestond een hele waaier aan wollen stoffen: van baai tot saai, van goedkoop tot duur.  Linnen was een andere stof die onmisbaar was in het huishouden en als lijfgoed (de heuplange hemden). Hadden kleding, gordijnen of een meubelstuk versiering nodig, dan kwamen er linten, kwasten of franjes aan te pas. Kortom, er waren uiteenlopende beroepsgroepen en  producten waar Amersfoorters tot begin 19e eeuw hun brood mee verdienden. Daarna ging het bergafwaarts omdat de schaalvergroting en mechanisatie niet op gang kwamen, anders dan bijvoorbeeld in Twente. Wol is so wie so in rap tempo verdwenen als grondstof voor onze moderne kledingindustrie.

Een bijzondere ontwikkeling mag niet onvermeld blijven. in de 17e eeuw kwam een nieuwe stof op de markt, het katoen. Amersfoort werd een belangrijke bombazijn stad: een geweven stof van linnen en katoen, goedkoper dan wol, dat vooral werd gebruikt voor kleding van ‘de gewone man’. Maar er was ook vraag naar luxe: zo deden de exotische sits, een bedrukte en/of beschilderde katoenen stof zijn intrede. 

In Amersfoort kwam zelfs de allereerste Europese katoendrukkerij tot stand, een primeur. Alleen de welgestelden konden zich de aanschaf van deze dure stof permitteren. Het kwam in zwang als wandbespanning en later voor chique kleding. Het mooie is dat sinds enkele jaren in de eeuwenoude Volmolen weer zo’n Katoendrukkerij zit! “

Texwalks

De gidsen van Gilde Amersfoort  verzorgen dus tijdens het Textielfestival rondleidingen door de stad waarin je het verhaal kunt horen en de plekken kunt zien waar de textielgeschiedenis van Amersfoort zich heeft afgespeeld. Vanaf 1 januari kun je aanmelden voor een van de Texwalks. Daar moet je natuurlijk wel voor betalen. Maar dan heb je ook echt een interessante reis door de textielgeschiedenis.

Je eigen ‘Texwalk’ kun je maken door de Textielroute te volgen die in voorbereiding is. Dat kun je heel goed doen naast zo’n begeleide historische Texwalk!

Veel textielgroepen en kunstenaars zoeken in en rond de binnenstad van Amersfoort een plekje om tijdens het Textielfestival hun werken te laten zien. Het Textielfestival zet al die plekken waar mensen textiel exposeren op een kaart als ze zich daarvoor hebben aangemeld. Die kaart kun je krijgen op het festival en daarmee kun je dan ook nog je eigen, hedendaagse, persoonlijke Textielwalk maken langs de route van de textielkunstenaars.

Voor meer informatie kijk op de website van het Textielfestival. In de loop van november en december komt er veel informatie beschikbaar en kun je kaartjes gaan kopen voor het festival en activiteiten als de begeleide Texwalks, de workshops en nog veel meer!

 

     Hofje Armen de Poth

Deel Dit Verhaal, Kies Je Platform!

Over de auteur: Pieternel Hol